Μέθοδοι & Προσεγγίσεις Θεραπευτικής Υποστήριξης
Στο Κέντρο Ειδικών Θεραπειών Έννους δεν επιλέγουμε μία προσέγγιση για όλα τα παιδιά. Συνδυάζουμε διαφορετικές θεραπευτικές προσεγγίσεις με βάση το μοναδικό αναπτυξιακό, επικοινωνιακό και αισθητηριακό προφίλ, τις ανάγκες, τα δυνατά σημεία και τα ενδιαφέροντα κάθε παιδιού.
Στόχος μας δεν είναι να αλλάξουμε αυτό που είναι το παιδί, ή να το κάνουμε να ανταποκρίνεται σε έναν προκαθορισμένο τρόπο ανάπτυξης και επικοινωνίας. Στόχος είναι να κατανοήσουμε τον δικό του τρόπο και να δημιουργήσουμε τις συνθήκες, τα μέσα και τις προσαρμογές που θα του επιτρέψουν να επικοινωνεί, να συμμετέχει, να μαθαίνει και να αναπτύσσει μεγαλύτερη αυτονομία.
Η συνεργασία με την οικογένεια, με το σχολικό, αλλά και με το ευρύτερο περιβάλλον αποτελεί βασικό μέρος της θεραπευτικής διαδικασίας.
Marte Meo
Το Marte Meo είναι μια αναπτυξιακή και σχεσιοκεντρική προσέγγιση που αξιοποιεί τη βιντεοανάλυση για να μας βοηθήσει να παρατηρήσουμε όσα συμβαίνουν στις πραγματικές στιγμές αλληλεπίδρασης.
Μέσα από σύντομα βιντεοσκοπημένα αποσπάσματα καθημερινών αλληλεπιδράσεων μπορούμε να «δούμε» με μεγαλύτερη ακρίβεια τις πρωτοβουλίες του παιδιού, τα επικοινωνιακά του σήματα και τις στιγμές σύνδεσης, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ο ενήλικας μπορεί να τα αναγνωρίζει και να ανταποκρίνεται σε αυτά.
Η έμφαση δίνεται σε όσα ήδη είναι αποτελεσματικά και στο πώς μπορούν να ενισχυθούν μέσα στην καθημερινότητα. Στόχος είναι να υποστηρίξουμε τους ανθρώπους γύρω από το παιδί, ώστε να αναγνωρίζουν καλύτερα τον δικό του τρόπο επικοινωνίας και να δημιουργούν περισσότερες ευκαιρίες για σύνδεση, αμοιβαιότητα και ανάπτυξη.
Εντατική Αλληλεπίδραση – Intensive Interaction
Η Εντατική Αλληλεπίδραση (Intensive Interaction) είναι μια προσέγγιση που υποστηρίζει την επικοινωνία μέσα από τη σύνδεση, το κοινό παιχνίδι και την ευχαρίστηση της αλληλεπίδρασης. Ο θεραπευτής ακολουθεί τον ρυθμό και τα ενδιαφέροντα του παιδιού, ανταποκρινόμενος στις κινήσεις, τους ήχους και τις εκφράσεις του. Μέσα από αυτή την αμοιβαία ανταλλαγή δημιουργούνται ευκαιρίες για κοινή προσοχή, πρωτοβουλία και εναλλαγή στην επικοινωνία, χωρίς πίεση για ομιλία ή βλεμματική επαφή.
Δεν απαιτούμε βλεμματική επαφή ή έναν συγκεκριμένο τρόπο απόκρισης. Δίνουμε χρόνο, δημιουργούμε παύσεις και αναγνωρίζουμε κάθε επικοινωνιακή πρωτοβουλία ως σημαντική. Στόχος είναι η απόλαυση της αλληλεπίδρασης, η αμοιβαιότητα, η σύνδεση και η ανάπτυξη της επικοινωνίας μέσα σε μια σχέση ασφάλειας και εμπιστοσύνης.
Επαυξητική & Εναλλακτική Επικοινωνία – AAC
Η επικοινωνία είναι ανθρώπινο δικαίωμα και δεν περιορίζεται στην ομιλία. Η Επαυξητική και Εναλλακτική Επικοινωνία (ΕΕΕ–AAC) περιλαμβάνει διαφορετικούς τρόπους επικοινωνίας, όπως εικόνες, σύμβολα, χειρονομίες, πίνακες επικοινωνίας και ηλεκτρονικά συστήματα με φωνητική έξοδο.
Απευθύνεται σε παιδιά, εφήβους και ενήλικες των οποίων η ομιλία απουσιάζει ή δεν καλύπτει πλήρως τις καθημερινές επικοινωνιακές ανάγκες. Μπορεί να υποστηρίξει, μεταξύ άλλων, αυτιστικά άτομα, άτομα με νοητική αναπηρία, σύνδρομο Down, εγκεφαλική παράλυση, απραξία της ομιλίας ή άλλες νευροαναπτυξιακές και νευρολογικές καταστάσεις. Αφορά επίσης άτομα που διαθέτουν ομιλία, αλλά χρειάζονται επιπλέον τρόπους έκφρασης σε ορισμένες συνθήκες. Η επιλογή της βασίζεται στις ιδιαίτερες επικοινωνιακές ανάγκες κάθε ατόμου και όχι μόνο στη διάγνωσή του.
Η ΕΕΕ δεν αποτελεί «τελευταία λύση» ούτε χρησιμοποιείται μόνο μέχρι να εμφανιστεί η ομιλία. Μπορεί να συνυπάρχει με οποιονδήποτε άλλο τρόπο επικοινωνίας διαθέτει το άτομο, προσωρινά ή μακροπρόθεσμα. Στόχος είναι κάθε άτομο να διαθέτει αποτελεσματικούς και εξατομικευμένους τρόπους για να ζητά, να αρνείται, να επιλέγει, να σχολιάζει, να μοιράζεται σκέψεις και συναισθήματα, να συνδέεται και να συμμετέχει ενεργά στην καθημερινότητά του.
Ηχολαλία & Gestalt γλωσσική επεξεργασία
Στο Κέντρο Έννους αναγνωρίζουμε ότι κάθε παιδί έχει τη δική του διαδρομή στη γλωσσική ανάπτυξη. Ορισμένα παιδιά επικοινωνούν μέσα από καθυστερημένη ηχολαλία, επαναλαμβανόμενες φράσεις (scripts) ή μεγαλύτερες γλωσσικές ενότητες από αγαπημένες ιστορίες, τραγούδια και καθημερινές εμπειρίες. Ακούμε με προσοχή και αναζητούμε την επικοινωνιακή πρόθεση και το προσωπικό νόημα που μπορεί να κρύβεται πίσω από αυτές τις εκφράσεις.
Ακολουθώντας τις πρωτοβουλίες και τα ενδιαφέροντα του παιδιού, δημιουργούμε ευκαιρίες για σύνδεση και επικοινωνία μέσα στο παιχνίδι και την καθημερινότητα. Αναγνωρίζουμε και υποστηρίζουμε κάθε μορφή επικοινωνίας, προσφέροντας φυσικά, πλούσια και λειτουργικά γλωσσικά μοντέλα, προσαρμοσμένα στις εμπειρίες και τις ανάγκες του. Η υποστήριξη εξατομικεύεται με βάση το γλωσσικό και επικοινωνιακό του προφίλ και μπορεί να συνδυάζεται με Εναλλακτική και Επαυξητική Επικοινωνία (AAC), διευρύνοντας τις δυνατότητές του να εκφράζεται και να συμμετέχει με τον δικό του τρόπο.
DIR® / Floortime™
Το DIR/Floortime είναι μια αναπτυξιακή και σχεσιοκεντρική προσέγγιση που τοποθετεί τη συναισθηματική σύνδεση και τη σχέση στο επίκεντρο της υποστήριξης του παιδιού. Λαμβάνει υπόψη τον μοναδικό τρόπο με τον οποίο κάθε παιδί αισθάνεται, επεξεργάζεται τις εμπειρίες του και αλληλεπιδρά με τον κόσμο γύρω του.
Ο ενήλικας ακολουθεί τις πρωτοβουλίες και τα ενδιαφέροντα του παιδιού, συμμετέχει στο παιχνίδι του και εμπλουτίζει σταδιακά την αλληλεπίδραση, με σεβασμό στον ρυθμό και τις ανάγκες του. Μέσα από δραστηριότητες που έχουν νόημα για το ίδιο το παιδί, δημιουργούνται ευκαιρίες για αμοιβαία επικοινωνία, έκφραση συναισθημάτων και κοινή εξερεύνηση. Το παιχνίδι γίνεται ένας χώρος ασφάλειας, σύνδεσης και κοινής απόλαυσης, όπου το παιδί ενθαρρύνεται να εκφράζεται, να παίρνει πρωτοβουλίες και να συμμετέχει με τον δικό του τρόπο.
TEACCH
Η προσέγγιση TEACCH αξιοποιεί τη δομή, την οπτική υποστήριξη και την προσαρμογή του περιβάλλοντος, ώστε η καθημερινότητα να γίνεται πιο κατανοητή και προβλέψιμη για το αυτιστικό άτομο. Στο επίκεντρο βρίσκεται η αναγνώριση του προσωπικού τρόπου με τον οποίο κάθε άτομο επεξεργάζεται τις πληροφορίες, οργανώνει τις εμπειρίες του και συμμετέχει στις δραστηριότητές του.
Στο Κέντρο Έννους διαμορφώνουμε το περιβάλλον με βάση τις ανάγκες, τις δυνατότητες και τις προτιμήσεις του παιδιού. Μέσα από εξατομικευμένα οπτικά προγράμματα, σαφή οργάνωση του χώρου και των δραστηριοτήτων, καθώς και μέσα από την υποστήριξη στις μεταβάσεις, βοηθάμε το παιδί να κατανοεί τι συμβαίνει, τι ακολουθεί και ποιες επιλογές έχει. Έτσι, δημιουργούμε συνθήκες που ενισχύουν την αίσθηση ασφάλειας, την αυτονομία και την ενεργή συμμετοχή του στην καθημερινή ζωή.
PECS – Picture Exchange Communication System
Το PECS είναι ένα σύστημα Εναλλακτικής και Επαυξητικής Επικοινωνίας που βασίζεται στην ανταλλαγή εικόνων. Προσφέρει στο παιδί έναν τρόπο να εκφράζει επιθυμίες, ανάγκες και επιλογές, ενθαρρύνοντάς το να παίρνει πρωτοβουλίες και να συμμετέχει ενεργά στην επικοινωνία. Στο Κέντρο Έννους αναγνωρίζουμε την επικοινωνία με εικόνες ως έναν ισότιμο και έγκυρο τρόπο έκφρασης, με αξία σε κάθε στάδιο της γλωσσικής ανάπτυξης.
MAKATON
Το MAKATON είναι ένα γλωσσικό πρόγραμμα που συνδυάζει την ομιλία με νοήματα και σύμβολα, υποστηρίζοντας τόσο την κατανόηση όσο και την έκφραση. Προσαρμόζεται στις ανάγκες και στις δυνατότητες του παιδιού, προσφέροντάς του περισσότερους τρόπους να μοιράζεται επιθυμίες, σκέψεις, συναισθήματα και επιλογές. Μέσα από την καθημερινή αλληλεπίδραση και τις κοινές δραστηριότητες, δημιουργούνται ευκαιρίες για ουσιαστική επικοινωνία, σύνδεση και συμμετοχή.
Κοινωνικές Ιστορίες – Social Stories™
Οι Κοινωνικές Ιστορίες της Carol Gray προσφέρουν σαφείς και κατανοητές πληροφορίες για κοινωνικές καταστάσεις, αλλαγές και νέες εμπειρίες. Διαμορφώνονται με σεβασμό στην οπτική, τα συναισθήματα και τις απορίες του παιδιού, βοηθώντας το να κατανοεί τι συμβαίνει, τι μπορεί να περιμένει και ποιες επιλογές έχει. Μέσα από μια υποστηρικτική αφήγηση, μπορούν να διευκολύνουν την προετοιμασία για νέες καταστάσεις, να φωτίσουν διαφορετικές οπτικές και να μειώσουν την αβεβαιότητα, ενισχύοντας την αίσθηση ασφάλειας στην καθημερινότητα.
Αισθητηριακή Ολοκλήρωση – Sensory Integration
Κάθε άνθρωπος αντιλαμβάνεται και επεξεργάζεται με διαφορετικό τρόπο τα αισθητηριακά ερεθίσματα από το σώμα και το περιβάλλον του. Για ορισμένα παιδιά ένας ήχος, ένα άγγιγμα, μια κίνηση, μια μυρωδιά ή ένα οπτικό ερέθισμα μπορεί να βιώνεται πολύ πιο έντονα ή λιγότερο έντονα. Οι αντιδράσεις αυτές δεν αντιμετωπίζονται ως «κακή συμπεριφορά», αλλά ως σημαντικές πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο το παιδί βιώνει το περιβάλλον.
Μέσα από την εργοθεραπευτική παρέμβαση αναζητούμε αισθητηριακές στρατηγικές και περιβαλλοντικές προσαρμογές που υποστηρίζουν τη ρύθμιση, την άνεση, τη συμμετοχή και τις καθημερινές ρουτίνες του παιδιού. Συνεργαζόμαστε με την οικογένεια και το σχολείο, ώστε να δημιουργούνται συνθήκες που λαμβάνουν υπόψη τις αισθητηριακές ανάγκες του παιδιού.
M.O.R.E.
Η προσέγγιση M.O.R.E. εστιάζει στη σύνδεση των στοματικών λειτουργιών, της κίνησης, της αναπνοής, της αισθητηριακής επεξεργασίας και της στάσης του σώματος. Στο Κέντρο Έννους, εντάσσουμε δραστηριότητες προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε παιδιού, με στόχο την υποστήριξη της αισθητηριακής και κινητικής οργάνωσης, της ρύθμισης και της συμμετοχή στα περιβάλλοντα. Η επιλογή και η εφαρμογή τους βασίζονται στο αισθητηριακό του προφίλ, με σεβασμό στις προτιμήσεις, τα σήματα άνεσης ή δυσφορίας και τα προσωπικά του όρια.
Oral Placement Therapy – OPT
Η Oral Placement Therapy μπορεί, όταν υπάρχει σαφής κλινική ένδειξη, να αξιοποιήσει απτικά και ιδιοδεκτικά ερεθίσματα στο πλαίσιο της υποστήριξης συγκεκριμένων στοματοκινητικών λειτουργιών που εμπλέκονται στη σίτιση και την ομιλία. Η εφαρμογή της εξατομικεύεται σύμφωνα με το κινητικό, αισθητηριακό και λειτουργικό προφίλ του ατόμου και πραγματοποιείται με σεβασμό στα όρια, τις αισθητηριακές ανάγκες και τις αντιδράσεις του.
Sherborne Developmental Movement
Η προσέγγιση Sherborne αξιοποιεί την κίνηση ως μέσο ανάπτυξης της σωματικής επίγνωσης, της αλληλεπίδρασης και της σχέσης με τους άλλους. Μέσα από κοινές κινητικές εμπειρίες, το παιδί έχει την ευκαιρία να εξερευνήσει το σώμα και τις δυνατότητές του, να βιώσει την κίνηση με ασφάλεια και να αναπτύξει σχέσεις εμπιστοσύνης και συνεργασίας. Οι δραστηριότητες προσαρμόζονται στις κινητικές, αισθητηριακές και συναισθηματικές ανάγκες κάθε παιδιού, χωρίς να επιβάλλεται ένας συγκεκριμένος τρόπος συμμετοχής.
SOS Approach to Feeding
Το SOS Approach to Feeding είναι μια διεπιστημονική προσέγγιση για παιδιά με επιλεκτικότητα στη σίτιση ή με παιδιατρική διαταραχή σίτισης. Λαμβάνει υπόψη αισθητηριακούς, κινητικούς, στοματοπροσωπικούς, αναπτυξιακούς, διατροφικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν την εμπειρία του φαγητού. Η παρέμβαση εξατομικεύεται με στόχο τη δημιουργία ασφαλών εμπειριών σταδιακής εξερεύνησης των τροφών, λαμβάνοντας υπόψη τα σήματα, τις αντιδράσεις και τα όρια του παιδιού.
Get Permission Approach to Feeding
Η προσέγγιση Get Permission της Marsha Dunn Klein βασίζεται στον σεβασμό, την εμπιστοσύνη και τη συναίνεση του παιδιού κατά τη διάρκεια της σίτισης. Αντί να πιέζεται ένα παιδί να αγγίξει, να δοκιμάσει ή να καταναλώσει ένα τρόφιμο, δημιουργούνται σταδιακά ασφαλείς εμπειρίες γύρω από το φαγητό με σεβασμό στις αισθητηριακές προτιμήσεις, τα σήματα του σώματος και τα προσωπικά του όρια. Στόχος είναι η ανάπτυξη μιας ασφαλούς και θετικής σχέσης με το φαγητό και η σταδιακή διεύρυνση των διατροφικών εμπειριών χωρίς πίεση ή εξαναγκασμό.
Cygnet
Το Cygnet είναι ένα πρόγραμμα υποστήριξης και ψυχοεκπαίδευσης γονέων και φροντιστών αυτιστικών παιδιών.
Οι οικογένειες έχουν την ευκαιρία να κατανοήσουν βαθύτερα τον αυτισμό, την επικοινωνία, τις αισθητηριακές ανάγκες και τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους ένα παιδί μπορεί να βιώνει και να ανταποκρίνεται στο περιβάλλον του.
Στόχος είναι η καλύτερη κατανόηση του παιδιού και η δημιουργία ενός καθημερινού περιβάλλοντος που υποστηρίζει τη ρύθμιση, την επικοινωνία, την αυτονομία και την ποιότητα ζωής ολόκληρης της οικογένειας.
Palin Parent–Child Interaction Therapy
Το Palin PCI αποτελεί προσέγγιση για παιδιά προσχολικής ηλικίας που τραυλίζουν και δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη σχέση και την αλληλεπίδραση παιδιού και γονέα. Οι γονείς υποστηρίζονται ώστε να αναγνωρίζουν τρόπους αλληλεπίδρασης που δημιουργούν περισσότερο χώρο και χρόνο για επικοινωνία, μειώνουν την επικοινωνιακή πίεση και ενισχύουν την αυτοπεποίθηση του παιδιού. Προτεραιότητα αποτελεί μια ασφαλής και θετική εμπειρία επικοινωνίας.
Μέθοδος Μαυρομμάτη
Η Μέθοδος Μαυρομμάτη είναι μια εικονογραφική και πολυαισθητηριακή προσέγγιση για την υποστήριξη της ανάγνωσης, της γραφής και της ορθογραφίας.
Αξιοποιεί εικόνες, ιστορίες και οπτικές συνδέσεις, προσφέροντας εναλλακτικές διαδρομές πρόσβασης στη μάθηση, ιδιαίτερα για μαθητές που επωφελούνται από περισσότερο οπτικούς και πολυαισθητηριακούς τρόπους επεξεργασίας της πληροφορίας.
Στόχος δεν είναι η σύγκριση με έναν «τυπικό» τρόπο μάθησης, αλλά η αναζήτηση του τρόπου με τον οποίο κάθε μαθητής μπορεί να μαθαίνει αποτελεσματικότερα.